Muzyka
Skrzypce, dudy i bodhrán
Instrumenty i śpiew w dawnym stylu stojące za irlandzką muzyką tradycyjną: jak brzmi każdy z nich i co tworzą razem.
Zarezerwuj spektakl w Salthill ↗Szybka odpowiedź
Irlandzka muzyka tradycyjna opiera się na skrzypcach, flecie prostym, flecie poprzecznym i dudach, którym towarzyszą akordeon, concertina i bęben z koziej skóry, a także na solowym stylu śpiewu zwanym sean-nós, który nie wymaga akompaniamentu. Melodia grana jest unisono i utrzymana w prostej harmonii. Występ lub sesja w Galway czerpie z tego wszystkiego, a program może się zmieniać z sezonu na sezon.
Podstawowe instrumenty
Wikipedia wymienia skrzypce, tin whistle, flet i uilleann pipes jako filary irlandzkiej tradycyjnej muzyki tanecznej, do których pod koniec XIX wieku dołączyły akordeon guzikowy i concertina. Skrzypce to instrument smyczkowy, na którym gra się w stylu fiddle, różniącym się znacznie w zależności od regionu. Ponieważ w tej muzyce najważniejsza jest melodia, instrumenty grają tę samą linię melodyczną unisono, a harmonia jest zazwyczaj prosta lub nieobecna.
Uilleann pipes
Wikipedia nazywa uilleann pipes charakterystycznym narodowym dudami Irlandii. Nazwa pochodzi od píobaí uilleann, czyli „dud łokciowych": muzyk pompuje miechem ramieniem, aby napełnić dudę, więc nie potrzebuje oddechu. Piszczałka melodyczna ma zakres dwóch pełnych oktaw, a regulatory — klapowe piszczałki obsługiwane nadgarstkiem — dają proste akordy. Wikipedia zauważa, że niektórzy dudziarze potrafią mówić lub śpiewać podczas gry, co umożliwia miech.
Bodhrán
Bodhrán to bęben obręczowy, zwykle o średnicy od 35 do 45 centymetrów, z koźlą membraną przybitą z jednej strony i otwartą drugą stroną, dzięki czemu dłoń może naciskać skórę i zmieniać wysokość dźwięku. Wikipedia wymienia zespoły i muzyków, którzy go rozsławili, i podaje, że jego pochodzenie jest przedmiotem dyskusji — w tym teorię, że wywodzi się od wiejskiego sita używanego do przesiewania ziarna. W sesji lub na koncercie utrzymuje puls pod melodiami.
Skrzypce, flet i whistle
Według Wikipedii fiddle to niemal zawsze skrzypce, na których gra się w stylu fiddle, a style regionalne różnią się tak znacznie, że dwóch muzyków grających tę samą melodię może brzmieć zupełnie odmiennie. Low whistle, instrument pochodny od popularnego tin whistle, również cieszy się uznaniem, choć niektórzy muzycy uważają go za mniej zwrotny w grze sesyjnej niż flet czy zwykły whistle w tonacji D. Concertina i akordeon guzikowy pojawiły się pod koniec XIX wieku i dziś doskonale współbrzmią z starszymi instrumentami.
Śpiew sean-nós
Sean-nós oznacza „w dawny sposób”. To tradycyjny śpiew irlandzki bez akompaniamentu, zazwyczaj w języku irlandzkim, o bardzo długich, bogato zdobionych liniach melodycznych. Wikipedia cytuje muzyka i akademika Tomása Ó Canainna, który twierdzi, że żadnego aspektu irlandzkiej muzyki nie można w pełni zrozumieć bez niego, i podaje, że jego początki są nieznane, ale liczy sobie prawdopodobnie co najmniej siedem stuleci. Wokalista w widowisku może zaśpiewać irlandzką balladę po angielsku lub pieśń sean-nós po irlandzku; nic tu nie gwarantuje ani jednego, ani drugiego w danym wieczorze. Wikipedia dodaje, że pieśni sean-nós obejmują zarówno pieśni miłosne, jak i lamenty oraz kołysanki, a tradycja pozostała ustna — jedynie kilka pieśni zapisano już w XVI wieku.
Jak wpisuje się w widowisko
Produkcja sceniczna aranżuje te elementy dla publiczności. Tancerze potrzebują stałego tempa, dlatego muzyka w widowisku jest próbowana pod kroki. Sesja w pubie jest przeciwieństwem: muzycy podążają za sobą nawzajem i za nastrojem sali. Jeśli chcesz usłyszeć, jak ten sam reel zmienia się ze sceny przy stoliku, zarezerwuj widowisko na jeden wieczór, a innego dnia zajrzyj do pubu w Dzielnicy Łacińskiej. Galway Tourism wymienia tam codzienne sesje, więc nie będziesz musiał daleko szukać.
Dla kogo to nie jest
Głośny, wzmacniany folk-rock nie jest tu oferowany. Jeśli pragniesz kameralnego recitalu bez tańca, lepszy będzie kościół lub sala koncertowa. Jeśli w ogóle nie lubisz muzyki tradycyjnej, nic w galwayowym pubie ani na scenie w Salthill nie zmieni twojego zdania w ciągu jednego wieczoru — spędź więc noc na czymś innym, na przykład na nadmorskim spacerze lub zwiedzaniu miasta.
Najczęściej zadawane pytania
Czym są uilleann pipes?
Narodowe dudy irlandzkie. Worek napełniany jest miechem poruszanym łokciem — stąd właśnie pochodzi nazwa.
Czym jest bodhrán?
Bęben obręczowy z koziej skóry, w który uderza się krótką pałką, służący do wyznaczania pulsu w irlandzkiej muzyce.
Co oznacza sean-nós?
„W dawny sposób”. To tradycyjny śpiew bez akompaniamentu, zazwyczaj po irlandzku, o długich, zdobionych liniach melodycznych.
Czy w widowisku zabrzmią wszystkie instrumenty?
Programy zmieniają się z sezonu na sezon, więc na dany wieczór nie jest gwarantowany żaden instrument ani utwór.
Źródła